Có những chuyện lúc mới xảy ra, mình chỉ thấy nó là chuyện xấu.
Một công việc không thành. Một mối quan hệ kết thúc. Một cơ hội tưởng đã nằm trong tay rồi lại mất. Có khi chỉ là một quãng thời gian mọi thứ cùng lúc chậm lại, còn mình thì đứng giữa đó, không biết nên đi tiếp theo hướng nào.
Ở đúng thời điểm ấy, rất khó để ai đó bình thản nói rằng: “Chuyện này rồi sẽ có ích cho mình.” Khi đang đau thì vẫn là đau, khi đang mất thì vẫn là mất. Không cần phải giả vờ vui vẻ, cũng không cần ép mình nghĩ mọi chuyện đều tốt đẹp.
Nhưng có một điều tôi ngày càng tin hơn: đừng vội kết luận một chuyện là hoàn toàn tốt hay hoàn toàn xấu khi mình vẫn còn đang ở giữa nó.
Có những việc phải đi qua vài tháng, vài năm, thậm chí lâu hơn, mình mới hiểu nó đã thay đổi mình như thế nào.
Một lần thất bại có thể làm mình mất tự tin, nhưng cũng có thể lấy bớt đi sự chủ quan. Một người rời đi có thể để lại khoảng trống, nhưng khoảng trống ấy đôi khi lại buộc mình học cách tự đứng vững. Một kế hoạch đổ vỡ có thể khiến mình phải làm lại từ đầu, nhưng cũng nhờ thế mà mình tránh được một con đường vốn không hợp với mình.
Lúc chuyện xảy ra, mình chỉ nhìn thấy phần bị lấy đi. Về sau mới thấy có những thứ khác đã được trả lại: sự tỉnh táo, kinh nghiệm, khả năng nhìn người, khả năng chịu đựng và một cách sống bớt hấp tấp hơn trước.
Tất nhiên, nói như vậy không có nghĩa mọi mất mát đều đáng biết ơn, hay cứ gặp chuyện tệ là phải cố tìm một “ý nghĩa lớn lao” nào đó. Có những chuyện đơn giản là đau. Có những người làm mình tổn thương và chẳng có lý do gì để gọi điều đó là tốt đẹp.
Điều quan trọng hơn là: sau khi chuyện đã xảy ra, mình sẽ để nó lấy đi thêm những gì?
Nó có thể lấy một cơ hội, nhưng đừng để nó lấy luôn niềm tin vào bản thân. Nó có thể làm mình mất tiền, mất thời gian, mất một mối quan hệ, nhưng đừng để nó lấy luôn khả năng suy nghĩ tỉnh táo và quyết định cho tương lai.
Mình không kiểm soát được tất cả những gì đến với mình. Nhưng phần nào đó, mình vẫn có quyền quyết định chuyện ấy sẽ để lại gì bên trong mình.
Thay vì chỉ hỏi: “Tại sao chuyện này lại xảy ra với tôi?”, đôi khi câu hỏi hữu ích hơn là: “Từ chuyện này, tôi cần hiểu ra điều gì?”
Không phải để tự trách mình. Cũng không phải để biến mọi chuyện thành một bài học đạo lý. Chỉ đơn giản là nhìn lại cho rõ hơn.
Nếu thất bại vì mình chuẩn bị chưa đủ, lần sau chuẩn bị kỹ hơn.
Nếu từng bị lợi dụng vì quá cả tin, học cách đặt ranh giới.
Nếu một mối quan hệ kết thúc vì hai người đã không còn đi cùng một hướng, chấp nhận điều đó thay vì cố giữ một thứ đã hết.
Nếu có một quãng thời gian phải ở một mình, dùng khoảng thời gian ấy để làm những việc trước đây mình luôn trì hoãn: học thêm một thứ, làm tốt công việc, chăm sức khỏe, sắp xếp lại cuộc sống.
Cùng một hoàn cảnh, mỗi người có thể đi ra với một phiên bản rất khác của mình.
Có người sau một lần vấp thì sợ không dám làm gì nữa. Có người vẫn buồn, vẫn tiếc, nhưng sau đó hiểu mình thiếu gì và bắt đầu làm lại. Khác biệt không nằm ở chỗ ai gặp ít chuyện xấu hơn, mà ở cách mỗi người xử lý những gì đã xảy ra.
Tôi cũng không nghĩ nhân quả nên được hiểu theo kiểu quá đơn giản: hôm nay làm một việc tốt thì ngày mai nhất định sẽ gặp may, hoặc cứ gặp chuyện không thuận là vì mình đang “trả nghiệp”.
Đời sống không vận hành gọn gàng như một phép tính như vậy.
Có quá nhiều yếu tố nằm ngoài tầm kiểm soát của mình: hoàn cảnh gia đình, sức khỏe, thời điểm, người mình gặp, thị trường, may rủi, lựa chọn của người khác. Điều thực tế nhất vẫn là giữ cho phần mình có thể kiểm soát không bị buông xuôi: cách sống, năng lực, thái độ, quyết định và trách nhiệm với những quyết định đó.
Có lúc thời chưa tới thì cố thêm cũng chưa chắc mở được đường.
Nhưng chưa tới thời không có nghĩa là ngồi chờ.
Nếu chưa có cơ hội, mình có thể chuẩn bị năng lực. Nếu chưa đủ kinh nghiệm, tiếp tục học. Nếu tài chính còn yếu, tích lũy dần. Nếu tâm trí còn dễ dao động, học cách sống chậm lại và bớt phản ứng theo cảm xúc.
Không phải giai đoạn nào của cuộc đời cũng cần “bứt phá”.
Có những giai đoạn chỉ cần không bỏ cuộc, không tự làm hỏng mình và âm thầm chuẩn bị cũng đã là tiến lên rồi.
Nhìn người khác đi nhanh hơn rất dễ khiến mình sốt ruột. Người này đã mua nhà, người kia đã thăng chức, người khác đã có gia đình, còn mình vẫn đang loay hoay với những việc rất cơ bản.
Nhưng mỗi người có một lịch trình khác nhau.
Có thứ đến sớm thì tốt. Có thứ đến muộn lại bền hơn vì lúc ấy mình đã đủ khả năng giữ nó. Một cơ hội quá lớn đến khi mình chưa đủ năng lực đôi khi cũng không phải may mắn. Một mối quan hệ tốt xuất hiện khi mình còn chưa hiểu chính mình chưa chắc đã đi được lâu.
Vì vậy, có những giai đoạn chậm không hẳn là bị bỏ lại.
Đôi khi nó chỉ là lúc mình cần lớn thêm một chút trước khi bước vào đoạn tiếp theo.
Khi gặp chuyện trái ý, bình tĩnh không có nghĩa là không buồn. Bình tĩnh chỉ là không để cảm xúc của một ngày quyết định luôn cả những năm sau đó.
Việc đã xảy ra thì không quay lại được. Người đã đi có thể không trở lại. Cơ hội đã mất có thể thực sự đã mất.
Nhưng ngày mai mình sống thế nào vẫn còn là một câu chuyện khác.
Có những người rời đi khiến mình học được cách tự đứng. Có những lần thất bại khiến mình biết mình thật sự phù hợp với điều gì. Có những năm tháng cô độc tưởng như bỏ phí, sau này nhìn lại mới thấy đó lại là quãng thời gian mình thay đổi nhiều nhất.
Và cũng có những lần tưởng như vận đã xuống đáy, hóa ra chỉ là lúc cuộc đời buộc mình đổi hướng.
Tôi không nghĩ cuộc sống hứa với ai một con đường bằng phẳng. Có lúc gặp đúng người, đúng thời điểm, mọi thứ đi nhanh hơn mình tưởng. Cũng có lúc đã cố rất nhiều mà kết quả vẫn không như ý.
Điều đáng giữ lúc ấy không phải một sự lạc quan gượng ép, mà là khả năng đừng để một chuyện xấu kéo theo thêm năm chuyện xấu khác. Buồn thì cứ buồn, nhưng đừng quyết định cả tương lai trong lúc đang giận hoặc tuyệt vọng. Khi cần làm lại thì vẫn còn sức để làm lại, và khi một thứ thật sự không thuộc về mình thì đủ tỉnh táo để buông.
Phúc hay họa vì thế không chỉ nằm ở bản thân sự việc. Nó còn nằm ở phần mình mang theo sau đó.
Một cú vấp có thể khiến mình bớt chủ quan. Một lần tin nhầm người có thể dạy mình đặt ranh giới. Những năm tháng khó khăn có thể khiến mình biết quý tiền, quý thời gian và quý những người vẫn ở bên khi mọi thứ không thuận.
Có lẽ đó là cách tôi hiểu câu “mọi việc xảy ra đều có lợi cho ta” sau khi bỏ bớt phần màu hồng của nó.
Không phải mọi chuyện xảy ra đều tốt. Chỉ là chuyện đã xảy ra rồi thì mình vẫn có thể cố để nó không trở thành vô ích.
Có lúc thuận lợi thì đi nhanh hơn một chút. Có lúc không thuận thì chậm lại, sửa thứ cần sửa rồi tiếp tục. Đến khi nhìn lại một quãng đủ dài, vài chuyện từng khiến mình mất ngủ có thể chỉ còn là một khúc rẽ.
Không phải vì cuộc đời đã sắp sẵn mọi thứ cho mình.
Chỉ vì mình đã đi qua nó, thay đổi một chút, rồi sống tiếp.
Thế là đủ.
Cuong Vuong · Developer, Writer, Builder
Tôi viết về những thứ đã thử, đã xây dựng và những bài học có thể dùng lại trong dự án tiếp theo.
More about me →